Besindeki artışın % 50’si köpük

Önce pandemi akabinde da yaşanan kuraklık nedeniyle dünyada besin zahmeti baş gösterdi. Dünyanın büyük üreticileri besin ihracatına yasaklar getirmenin çabucak akabinde Rusya, dünyanın tahıl ambarlarından Ukrayna’ya saldırdı. Peş peşe gelen olaylar dünyada besin krizinin yaşanmasına yol açtı. Bu olumsuz gelişmelerden Türkiye de nasibini aldı. Birçok eserin fiyatları ansızın fırladı. Bu durum enflasyonun yükselmesine yol açtı. İstanbul Ticaret Borsası (İSTİB) Lideri Ali Kopuz, başta dünyada yaşanan besin krizi olmak üzere, stokçuluk, israf mevzularında değerli açıklamalarda bulundu. İşte Ali Kopuz’un Yeni Şafak’a yaptığı kıymetli açıklamalar:

KDV İNDİRİMİNİ CEBE ATTILAR

Son devirde dünyada besin fiyatlarında yaşanan yükselişi nasıl kıymetlendiriyor sunuz?

-Hasat devriyle birlikte, yeni yeni eserleri almaya başlıyoruz. Verilen taban fiyatların köylüyü mutlu edecek düzeyde olduğunu düşünüyorum. Bununla birlikte, nitekim bir enflasyon var. Lakin Türkiye’den kaynaklı değil. Türkiye’de son 1 yılda besin fiyatları yüzde 100’e yakın arttı. Güç ve petrole olan bağımlılığımızdan ötürü fiyatlarda yükselme var. Bunun fiyatlara yüzde 50 tesiri varsa yüzde 50’si de köpüktür. Devlet birçok eserde KDV’yi indirdi. Bütün dallara elinden gelen yardımı yaptı. Lakin vatandaş KDV indiriminin hiçbir yararını göremedi. KDV indirimini alıp cebine koydular. Maalesef fırsatçılık üzere genlerimizde, kültürümüzde olmayan şeyleri içimize yerleştirmeye başladılar. İnsanların bu kadar fırsatçı zihniyete sahip olması anlaşılır bir durum değil. Nakliyenin getirdiği elbette bir fiyat yükü var. Lakin köpük de çok.

SUNİ PAHALILIK OLUŞTU

Stokçuluk ile ilgili neler söylemek istersiniz?

-Son vakitlerde stokçuluk zihniyeti oluşmaya başladı. Üreticide de bu var. Malını alıyor. İçeride stokluyor. Sonra devletten onun karşılığında para alıyor. Onunla gidip tekrar mal alıp, stok yapıyor. Ancak satmıyor. Satmak için fiyatların yükselmesini bekliyor. Yapay bir pahalılık oluşuyor. Onun için biraz vicdanımızı denetim etmemiz lazım.

Peki bu fırsatçılığın önüne nasıl geçeceğiz? Sizce tahlili nedir?

-Stokçuluk, fahiş fiyata mal satma, bu büsbütün ahlaki bir sorun. Bunu yalnızca önlemlerle çözmeniz de mümkün değil. Hükümetin alacağı kararlar ve denetim sistemi aşikâr bir denetim sağlar. Onun haricinde mümkün değil. Ahlaki çöküntüden ötürü bunları çözemez hale geldik. Zahmetin büyüğü burada.

KÖYLÜ TOPRAKLARI BOŞ BIRAKMASIN

Rusya-Ukrayna savaşı ile birlikte dünyadaki besin krizi derinleşti. Hububatta ıstırap yaşar mıyız?

-Biz zati buğday üretiminde kendi kendimize yetiyoruz. İthal ettiğimiz kadarını ise dahilde sürece rejimiyle işleyip yurt dışına satıyoruz. Burada bilhassa Rusya-Ukrayna savaşının tesiriyle bir problem olacak diye bir beklenti var. Bu da iç piyasayı etkiliyor. Ukrayna limanlarındaki buğdayın çıkışına müsaade verilmesi için İstanbul ve Moskova’da görüşmeler yapılıyor. Biz tekrar buğdayı temin edebileceğiz. Problemimiz olmaz. Kâfi ki içeride köylü yerini boş bırakmasın. Buğday üreticisine çok hoş bir fiyat verildi. Dünyada besin sorunu yaşamayacak 5 ülke saysak bunlardan biri de Türkiye’dir.

850 milyar DOLAR çöpe gidiyor

Gıdadan bahsediyoruz fakat çok büyük de bir israf var. Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

-Dünyada 850 milyar dolarlık besin çöpe atılıyor. Bunun 14,5 milyar doları Türkiye’de. Besin israfıyla ilgili bir kurul oluşturduk. Ekmekte çok büyük israf var. Yaş zerzevat ve meyvenin yarısı çöpe gidiyor. 2023’ten sonra Türkiye’nin önünde hiçbir güç duramayacak. Türkiye birinci 10’da harika güçlerden biri olacak. İhracatımız artıyor.

Desteklerin yüzde 40’ı boşa gidiyor

Tarıma verilen dayanaklar kâfi mi? Yanlışsız adrese gidiyor mu?

-Katma kıymetli esere ekstra bir dayanak talebi geldi. Tarımda mahsul üzerinden dayanak verilmesi lazım. Tarlaya dayanak değil, üretilen mala yani çıktıya dayanak verilmesi lazım. Yılda 2 milyar doların üzerinde tarıma dayanak veriliyor. O teşvikin mahsul baz alınarak verilmesi gerekiyor. Bunlar üretimi baltalıyor. Hem tarımda hem de hayvancılıkta bunun uygulanması lazım. Aksi takdirde verilen takviyelerin yüzde 40’ı boşa gidiyor. Türkiye’de tarıma verilen takviyeler çok yüksek ve yerinde. Bu sayede de ziraî hasılamız artıyor. Fakat dayanakların istismar edildiği durumlar da olabiliyor maalesef… Örneğin ziraî dayanakların tarlalara verilmesi kimi meselelere yol açabiliyor. Kimileri ekim yapmadan dayanak alma yoluna gidebiliyor. Hiç yatırım yapmıyor, hiç emek vermiyor ve karşılığında takviye alıyorlar. Bunu engellemenin en uygun yolu takviyenin mahsule verilmesi. Bu türlü yapılırsa üretim daha çok artar. Bir de katma kıymetli eserlere özel dayanaklar verilmesi gerektiğini düşünüyorum. Eser ve havza bazlı takviyeler de düzenlenirse, planlama eksikliğinden doğan meselelerin önüne geçilmiş olacak.

Related Posts

Bu 5 Altcoin Listenizde Olsun: Güçlü Yükseldiler!

Ankr (ANKR), neredeyse 1 gün içinde 2 katından fazla kadar değer kazandı. Bu rallinin sebebi Binance Labs’in stratejik yatırım kararıydı. Diğer …

Michael Novogratz: Bitcoin’in yakında 30 bin doları göreceğinden şüpheliyim

Amerikalı finansçı Michael Novogratz, dünyanın en büyük kripto para ünitesi Bitcoin’in geleceği hakkında görüşlerini paylaştı. Bitcoin …

BTM’ye rekor müracaat

İstanbul Ticaret Odası (İTO) tarafından yenilikçi iş fikirlerini desteklemek hedefiyle kurulan Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi’nin (BTM), mayıs ve …

İran birinci defa kripto para ile ithalat siparişi verdi

İran, kripto para ile 10 milyon dolarlık birinci ithalat sürecinin muvaffakiyetle gerçekleştiğini duyurdu. İran’ın yarı resmi haber ajansı …

8’den Fazla Bilen Analist: Bu Büyük Altcoin Çakılabilir!

2018 ayı piyasası sırasında Bitcoin’in (BTC) dibini doğru bir şekilde tahmin eden kripto Smart Contracter, yeni yorumlarıyla gündeme geldi …

Trendyol’dan sanata tam dayanak

Dijital dönüşüm tesir alanını genişletmeye devam ederken, pandemi nedeniyle fizikî buluşmaların kısıtlandığı, ortaya uzaklıkların girdiği devirde …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.