Turgut Özal’ın ölümünün üzerinden 29 yıl geçti

8’inci Cumhurbaşkanı Turgut Özal, Türkiye’de ekonomiden toplumsal alana çeşitli yenilikleri hayata geçirdi.

Malatya’da 1927’de bankacı bir baba ve öğretmen bir annenin çocuğu olarak dünyaya gelen Özal, babasının mesleği nedeniyle ilk, orta ve lise eğitimini farklı şehirlerde tamamladı.

Özal’ın kariyeri

İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği bölümünü 1950’de bitiren Özal, Elektrik İşleri Etüt İdaresi’nde çalışmaya başladı.

“Mühendislik ekonomisi” alanında ABD’de uzmanlık eğitimi gören Özal, Türkiye’ye dönüşü sonrası Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdür Yardımcılığı görevini yaptı.

Semra Özal ile 1954’te evlenen Turgut Özal’ın üç çocuğu oldu.

Dünya Bankası’nda danışman

Askerliğini, Milli Savunma Bakanlığı Bilimsel Danışma Kurulu Üyesi olarak 1961-1962 arasında yapan Özal, Devlet Planlama Teşkilatı’nın kurulmasında önemli roller üstlendi ve 1967-1971 arasında bu kurumun müsteşarlığını yaptı.

Ekonomik Koordinasyon Kurulu, Para ve Kredi Kurulu, RCD Koordinasyon Kurulu ve AET Koordinasyon Kurulu başkanlıklarında bulunan Özal, Dünya Bankası’nda 1971-1973 yıllarında danışman olarak görev yaptı.

Çeşitli sanayi kuruluşlarında da çalışan Özal, Madeni Eşya Sanayii Sendikası başkanlığı görevini yürüttü.

İlkinde vekil seçilemedi

Özal’ın siyasi hayatı, 1977 genel seçimlerinde Milli Selamet Partisinden İzmir Milletvekili adayı olmasıyla başladı. Özal, bu denemesinde milletvekili seçilemedi.

Bu sürecin ardından, 1979 sonlarına doğru Başbakanlık Müsteşarı olarak atanan Özal, aynı dönemde Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Müsteşarlığı görevini de vekaleten yürüttü. Özal, bu özelliğiyle hem DPT Müsteşarlığı hem de Başbakanlık Müsteşarlığı yapmış Türkiye’nin tek başbakanı ve cumhurbaşkanı oldu.

Turgut Özal’ın ölümünün üzerinden 29 yıl geçti FOTO GALERi

Ekonomide liberalleşmenin çalışmalarını yapan ve “24 Ocak Kararları” olarak bilinen geniş çaplı programın hazırlanmasında büyük rol oynayan Özal, o dönemdeki çalışmaları nedeniyle “sandalyesiz bakan” olarak anıldı.

Özal, 12 Eylül 1980 askeri müdahalesinden sonra kurulan hükümete Ekonomik İşlerden Sorumlu Başbakan Yardımcısı olarak atandı.

Türkiye’ye kredi imkanının ve ihracatta başarının sağlandığı bu dönemde Özal, izlenen para politikası konusunda hükümetle anlaşmazlığa düşerek Başbakan Yardımcılığı görevinden 1982’de istifa etti.

Ekonomi adımları

Bu süreçte kendi çizdiği yoldan ilerlemeye başlayan Özal, 20 Mayıs 1983’te Anavatan Partisini kurdu.

Aynı yıl yapılan genel seçimde partisinin birinci gelmesi üzerine 45. Hükümeti kuran Özal, 1983’ten 1991’e kadar aralıksız olarak tek başına iktidarda kalmayı başardı.

Çeşitli siyasi eğilimleri birleştirme iddiasıyla ortaya çıkan ve iktisadi konulara ağırlık veren Anavatan Partisi, bu dönemde kitlelere ulaşmak için “orta direk” temasını kullandı.

İlk olarak ekonomiye yönelik adımlar atan Özal, bu alandaki sınırlamaları kaldırmaya çalıştı.

Tarihe geçen ifadesi

Turgut Özal’ın, yıllar önce kullandığı ifadeler, günümüzde de her fırsatta Türkiye’ye çağ atlatan projelerin karşısında duranların durumunu özetler nitelikte:

“Ben bir icraat yapacağım zaman sol kafaların yazdıklarına bakarım. Eğer hiç sesleri çıkmıyorsa o projeyi yapmam, rafa kaldırırım. Yarısının sesi çıkmıyor, yarısının sesi çıkıyorsa o projeyi yeniler, öyle yaparım. Eğer bütün solcular projeyi engellemek için yaygara yapıyorsa hiç kimseyi dinlemem, o projeyi aynen yapar ve bitiririm. Çünkü o proje memleket için hayırlara vesiledir.”

Silahlı saldırı

Özal’ın 1988’de uğradığı silahlı saldırı Türkiye’nin gündemi oldu.

Anavatan Partisi’nin 18 Haziran’da Ankara Atatürk Spor Salonu’nda düzenlenen 2. Olağan Kongresi’nde yaptığı konuşma sırasında silahlı saldırıya uğrayan Özal, sağ elinden yaralandı. Yaralı halde kürsüye çıkan Özal, “Bilhassa belirtmek istiyorum, Allah’ın verdiği ömrü, O’nun isteğinden başka alacak yoktur, biz de O’na teslim olmuşuzdur.” ifadelerini kullandı.

Suikastı düzenleyen Kartal Demirağ, saldırı sonrasında yakalandı ve yargılama sonucunda idama mahkum edildi. Daha sonra cezası 20 yıl hapse çevrilen Demirağ, 4 yıl hapis yattıktan sonra Turgut Özal tarafından 1992’de affedildi.

Sorunlara bakış açısı

Özal, döneminin sorunlarına farklı bakış açılarıyla yaklaşarak Türkiye’nin ekonomik ve sosyal gelişimine önemli katkılar sağladı.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin su ve toprak kaynaklarının geliştirilmesini amaçlayan “Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP)”, 1989’da hazırlanan “Master Plan” ile tarım, sanayi, ulaştırma, eğitim, sağlık, kırsal ve kentsel alt yapı yatırımlarını da içine alan bir bölgesel kalkınma projesine dönüştü.

Özal’ın ayrı bir önem verdiği bu proje ile bölge halkının gelir düzeyinin artırılması, yaşam şartlarının iyileştirilmesi ve bölgesel gelişmişlik farklarının giderilmesi amaçlandı.

8. Cumhurbaşkanı

Siyasi kariyerinde yaptığı çalışmalarıyla adından söz ettiren Özal, TBMM tarafından, 31 Ekim 1989’da Türkiye Cumhuriyeti’nin 8. Cumhurbaşkanı seçildi.

Turgut Özal, 9 Kasım 1989’da başladığı bu görevde, ekonomik alanda attığı önemli adımların yanı sıra dönemin büyük sorunları arasında yer alan terörle mücadele konusunda da farklı bir strateji izledi.

Sivil insiyatif

İlk kez sivil inisiyatifi devreye sokan Özal, sorunun çözümü için pek çok görüşme gerçekleştirdi ve rapor hazırlattı.

Çankaya Köşkü’nde 12 Mart 1991’de Celal Talabani ile görüşen Özal, terör olaylarının ve “Kürt sorununun” çözümü için çaba harcadı. Görüşmeden kısa süre sonra 26 Mart 1991’de Der Spiegel dergisine bir açıklama yapan Talabani, Özal’ın “Kürtlere özerklik vereceğini” söylediğini iddia etti.

Turgut Özal, 1992’nin Mart ayında DEP milletvekilleri Ahmet Türk, Sırrı Sakık ve Orhan Doğan’ı Köşk’te kabul ederek, onlarla da bir görüşme gerçekleştirdi. Sırrı Sakık, görüşmenin ardından Özal’ın kendilerine “Genel af çıkarıp, sorunu kökünden çözeceğini” belirttiğini açıkladı.

Kahveci’yi görevlendirdi

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kaya Toperi ve Başyaveri Kurmay Albay Arslan Güner’e 10 sayfalık bir Kürt raporu hazırlatan Özal, ANAP Milletvekili Adnan Kahveci’yi bu konuda yeni bir rapor hazırlamak üzere görevlendirdi.

Kahveci, Güneydoğu’da bir süre inceleme yaptıktan sonra, “Kürt sorunu nasıl çözülmez” başlıklı bir rapor hazırladı. Özal, bu raporu o dönem MGK toplantısında tartışmaya açtı.

Mezarı açıldı

Turgut Özal’ın, sorunun çözümüne ilişkin çabaları, 17 Nisan 1993’te vefat etmesiyle sonuca ulaşamadı.

Ölümünden 19 yıl sonra 2012’de “cinayet sonucu öldüğü” yönündeki iddialar nedeniyle otopsi yapılması için Özal’ın mezarı açıldı.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, otopsi raporuna göre, mevcut bilgi ve bulgularla Özal’ın kesin ölüm sebebinin tespit edilemediğini bildirdi.

Related Posts

İtalyan basını yazdı: ‘Fenerbahçe ve Galatasaray, Mauro Icardi için devrede!’

Süper Lig kulüplerinin transfer çalışmaları sürat kesmeden devam ediyor. İtalyan basınından La Gazzetta dello Sport’un haberine nazaran, Mauro …

Bakan Özer: Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı birimlerden 8 bin 269 ürünümüz tescil edildi

Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından Patentle Türkiye programı çerçevesinde Ulusal Liseler Patent ve Faydalı Model Yarışması …

‘Kılıçdaroğlu’nu Suriye’ye göndereceğiz’ diyen avukat hudut dışı edildi

Gaziantep Valiliği, toplumsal medya hesabı üzerinden provokatif paylaşımlarda bulunduğu argüman edilen avukatla ilgili açıklama yaptı. Valilik …

Zelenskiy’den Zaporijya uyarısı: Türkiye de radyasyon tehlikesi altında

Ukrayna Devlet Lideri Vladimir Zelenskiy, Rus ordusu tarafından Zaporijya Nükleer Santrali etrafına akınlar gerçekleştirildiğini savunarak dünya …

Türkiye İş Bankası Satranç Üstün Ligi yarın başlayacak

Türkiye İş Bankası Satranç Harika Ligi yarın Ankara’da başlayacak. Türkiye Satranç Federasyonundan yapılan açıklamaya nazaran, dünyanın ve …

İstanbul ve Bursa’da araçlar su altında kaldı: AKOM’dan yeni uyarı!

İstanbul’da sabah saatlerinden itibaren tesirli olan yağış nedeniyle birtakım bölgelerde trafik yoğunluğu yaşanıyor. Yağış Anadolu yakasında …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.